Behoud, beheer en een duurzame ontsluiting van erfgoed in een stadscontext heeft maar kans op slagen als je het erfgoed vanuit een totaalvisie aanpakt. De erfgoedwaarde van monumenten, landschappen en tradities pas je dan in de ruimtelijke planning en in de visies rond stadsontwikkeling, -vernieuwing en -identiteit. Die benadering passen we toe in onze samenwerking met de Oost-Vlaamse stad Ronse.

Ronse kenmerkt zich als een kleine stad met een complexe gemeenschap aan de grens van Vlaanderen en Wallonië en beschikt over een aantal specifieke erfgoedtroeven. In het centrum van de stad zijn de elementen van de vroegere ‘Vrijheid’ nog altijd zichtbaar aanwezig, ook al worden ze niet meer met elkaar in verband gebracht. 'De Vrijheid' was tot aan de Franse Revolutie een afzonderlijke feodale heerlijkheid. Het was als het ware een stad binnen de stad die volledig in handen was van de clerus. Zelfs in de tradities is de link met dat verleden sterk behouden gebleven. Al sinds het begin van de 11de eeuw trekt de bevolking van Ronse met het schrijn van St-Hermes in een wijde boog rondom de stad om de bescherming van de heilige af te smeken.

In onze voorstudie van 2006, waarvan we de resultaten in het voorjaar van 2007 kenbaar maakten, stelden we voor om de vroegere ‘Vrijheid’ uit te werken tot een volledige 'erfgoedzone' in het centrum van de stad. Daartoe stelde het Ename Expertisecentrum in de loop van 2008 een beeldkwaliteitplan op.

Een beeldkwaliteitplan is een relatief nieuw instrument dat helpt om het beleid rond ruimtelijke ordening mee uit te stippelen. Het unieke voor Ronse is dat het plan zeer expleciet uitgaat van de erfgoedmiddelen die in de zone van 'de Vrijheid' rijkelijk aanwezig zijn maar tot nu toe ondergewaardeerd zijn gebleven. Dit werkinstrument moet het stadsbestuur ook toelaten om in dit deel van de stad nieuw leven in te blazen. Ze wordt daar in bijgestaan door een erfgoedraad die eveneens als uitloper van onze voorstudie werd opgericht.

In de erfgoedraad zitten vrijwilligers uit diverse culturele verenigingen samen met vertegenwoordigers van het stadsbestuur en van enkele stadsdiensten. Binnen de erfgoedraad zijn vier werkgroepen actief: de werkgroep rond de ‘Vrijheid’, rond ‘stadsontwikkeling’, rond ‘St-Hermes’ en eentje rond ‘landschapselementen’. Op die manier is de inbreng van de lokale bevolking verzekerd en kan het stadsbestuur rekenen op een groot draagvlak voor haar erfgoedbeleid.