Onder het thema “Een Klimaat voor Erfgoedbescherming” vond voor de vijfde keer het Jaarlijkse Internationale Ename Colloquium plaats van 18 tot 20 maart 2009. Nieuw was de organisatie op een dubbellocatie: Gent en Oostende. Specialisten van over heel de wereld kwamen er debatteren over de gevolgen van de klimaatverandering voor de erfgoedzorg. Speciale aandacht ging uit naar de stijging van de zeespiegel en de verwachte toename van overstromingen. De kwetsbaarheid van de Lage Landen door de gevolgen van de klimaatverandering vormde voor de gelegenheid het uitgangspunt.

Hoewel het thema van de klimaatverandering al een paar decennia op de politieke agenda staat, is de expliciete aandacht ervoor in de erfgoedwereld redelijk recent. Dit is opmerkelijk aangezien het culturele erfgoed vaak tot de meest kwetsbare structuren van ons patrimonium behoort en extra gevoelig is voor klimaatveranderingen. Deze veranderingen hebben bovendien vaak direct of indirect gevolgen voor de levenswijze en het immateriële erfgoed van culturele gemeenschappen. Een van de belangrijkste conclusies van het colloquium was dan ook dat de erfgoedzorg een belangrijk draagvlak kan creëren voor een grotere bewustwording rond de directe gevolgen die de klimaatverandering op onze leefomgeving heeft.

 De organisatoren konden rekenen op May Cassar van het Centre for Sustainable Heritage, University College London, als keynote speaker voor de thematische opening van het colloquium. Dankzij de niet aflatende inspanningen van Pamela Jerome is klimaatverandering een vast aandachtspunt geworden binnen de schoot van ICOMOS. Wij waren daarom verheugd dat het colloquium kon rekenen op de medewerking van de ICOMOS Global Climate Change Task Force. Speciale ondersteuning werd verleend door de World Monuments Fund. Michelle Berenfeld kon putten uit vele voorbeelden van culturele sites die als gevolg van de klimaatverandering op de lijst van de 100 meest bedreigde sites in de wereld staan. Het colloquium zou echter nooit tot stand zijn gekomen zonder de steun en inbreng van Diane Barthel-Bouchier van Stony Brook University, NY, die het thema benaderde vanuit de sociale dimensie.

Behalve door Stony Brook University werd het colloquium mee mogelijk gemaakt door de organisatorische inbreng van de Provincie Oost-Vlaanderen, het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed en het Vlaams Instituut voor de Zee. Reflecties op de gevolgen van klimaatverandering in de Lage Landen waren daarmee verzekerd. De dubbellocatie in Gent en Oostende stelde de organisatoren ook in staat om twee sterk uiteenlopende gevalstudies te presenteren: het precaire evenwicht in de waterhuishouding binnen de historische kern van Gent vanaf de middeleeuwen en de impact van de zee op de verschillende vormen van erfgoed langs de Belgische kustlijn. Het colloquium werd afgesloten met een diner in een al even relevante locatie: Fort Napoleon, een Franse versterking uit het begin van de 19de eeuw die opgetrokken werd in de duinen van Oostende. Parallelle workshops met presentaties uit verschillende werelddelen, maakten van het colloquium ook inhoudelijk eens te meer een sterke editie.

Het Internationale Ename Colloquium 'Een Klimaat voor Erfgoedbescherming' was een initiatief van:

De Provincie Oost-Vlaanderen
het Vlaams Instituut voor de Zee
het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed
Stony Brook Universiteit, New York (VS),
het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw

gesponsord door het World Monuments Fund
met medewerking van ICOMOS Global Climate Change Task Force.