Cultureel erfgoed: toekomstverwachting en/of overleving

James White
Edinburgh College of Art, Edinburgh, Verenigd Koninkrijk

De globale klimaatverandering (Global Climate Change - GCC) maakt het mogelijk dat de setting van vele huidige en toekomstige werelderfgoedsites (World Heritage Sites – WHS) dramatisch verandert. ‘Setting’ stond tot 2005 in de WH Operational Guidelines in de lijst van de vier originele “authentieke” waarden. Het was traditioneel een sleutelcomponent bij de evaluatie van de uitzonderlijke universele waarde (Outstanding Universal Value) van een site binnen de context van de werelderfgoedconventie van 1972 (World Heritage Convention). Sinds 2005 is de doctrine van operationele politiek voor het werelderfgoed veranderd ten gevolge van het Nara-document over authenticiteit. Deze verandering leidde tot een herziening van de voorwaarden voor authenticiteit en integriteit van het werelderfgoed, in het bijzonder met betrekking tot de culturele achtergrond. Veranderingen en nieuwe interpretaties van de natuurlijke setting van culturele erfgoedsites als antwoord op de klimaatverandering zijn ook in de voorbije jaren ter sprake gekomen in het debat over de problemen van het werelderfgoed. Theoretische en praktische debatten over de waarden van het werelderfgoed als antwoord op de evoluerende natuurlijke omstandigheden (GCC) zijn nodig om internationale perspectieven te openen op de ruimere belangen en het interpretatief potentieel van het cultureel erfgoed.
Deze uiteenzetting zal proberen de kernproblemen en de hoofdthema’s van het kritisch debat over authenticiteit in de politiek omtrent werelderfgoed te identificeren binnen de context van de dynamische veranderingen die zowel door de natuur als door de mens worden veroorzaakt. Kan men stellen dat de verandering in de natuurlijke setting veroorzaakt door klimaatverandering de authenticiteit aantast van de “locatie en setting” die cruciaal is voor de erkende waarde van de WH-site? Deze uiteenzetting behandelt ook de vraag of culturele WH-zones die risico lopen, gedoemd zijn om plekken te worden in ons mythisch geheugen, zoals Atlantis, dan wel dat een kritisch debat over de dynamische principes van authenticiteit een eerste inspiratiebron kan zijn om huidige en toekomstige werelderfgoedsites aan te pakken die worden bedreigd door de klimaatverandering.