Het beheer van de fysieke kwaliteit van begraven archeologische sites in het kader van veranderende klimatologische omstandigheden
MARTINE M. VAN DEN BERG, ADRIAAN M.J. DE KRAKER, MICHEL VORENHOUT
Universiteit Amsterdam, Nederland
Deze uiteenzetting focust op het probleem van het beheer van begraven archeologische sites onder veranderende klimatologische omstandigheden. In de lager gelegen gebieden van Noordwest-Europa kunnen directe en indirecte gevolgen van de klimaatverandering worden verwacht. Een rechtstreeks gevolg is bv. meer neerslag op meer onregelmatige tijdstippen. Onrechtstreekse gevolgen zijn de aanpassingen die de mens doorvoert wat betreft waterbeheer, zoals het aanwijzen van overstromingsgebieden en opslaggebieden. Zulke aanpassingen worden grondig bestudeerd en zijn het onderwerp van een politiek debat, net zoals de economische gevolgen ervan en de uitwerking op woongebieden. Het is vrij waarschijnlijk dat deze aanpassingen in het waterbeheer zowel positieve als negatieve gevolgen zullen hebben voor de fysieke kwaliteit van begraven archeologische overblijfselen, een aspect dat tot dusver erg werd verwaarloosd. De fysieke kwaliteit en de bewaring van de overblijfselen is nauw verbonden met de bodemgesteldheid, zoals de graad van waterverzadiging en de pH. Vermits de lager gelegen delen van Nederland een drassig gebied vormen, reageert de bodemgesteldheid zelfs op subtiele veranderingen in de klimatologische omstandigheden, het waterbeheer en het gebruik van het land. Dit kan helpen bij de bewaring, maar het kan ook de fysieke aftakeling van ‘veilig opgeborgen’ sites in gang zetten door natuurlijke processen zoals het roesten van metalen munten en het rotten van houten voorwerpen. Het Instituut voor Geo- en BioArcheologie (IGBA) is betrokken bij verscheidene projecten die verband houden met de klimaatverandering, het gebruik van het land en het erfgoedbeheer. Drie daarvan worden voorgesteld.
- Water en Archeologie was een top-down studie over de klimaatverandering, de geplande aanpassingen van de Nederlandse waterhuishouding en de mogelijke effecten op begraven archeologische overblijfselen.
- Het Strategisch Partnership betreffende RivierCorridors (SPARC) stelde ons in staat een bottom-up studie uit te voeren over het herstel van de natuur en begraven archeologische overblijfselen in het landschap.
- In De Provincie Drenthe wordt gepland rond wateropslag en natuur. Het IGBA probeert meer aandacht te creëren voor de voordelen van de controle van de bodemgesteldheid.
1. Onder auspiciën van NWO
2. Interreg IIIb project
