Klimaatverandering en de culturele omgeving – Feitelijke invloeden en uitdagingen in Finland

MINNA PESU
National Board of Antiquities, Finland

Op het einde van 2007 werd het gemeenschappelijk Noord-Europees project gelanceerd “Effekter av klimaendringer på kulturminner og kulturmiljö” onder leiding van het Noorse Riksantikvaren. De Finse instellingen die aan het project deelnamen waren Museovirasto en Metsähallitus. Gebaseerd op achtergrondstudies op nationaal niveau behandelde het Finse project de bedreigingen die worden gevormd door de klimaatverandering, de daarmee samenhangende impact op de zorg en het beheer van de culturele omgeving en de voorgestelde onderzoeksprojecten. Het rapport Climate Change and the Cultural Environment - Recognized Impacts and Challenges in Finland (Klimaatverandering en de culturele omgeving – Feitelijke invloeden en uitdagingen in Finland) werd in 2008 gepubliceerd door het Ministerie voor het Milieu.

De publieke administratie voor de culturele omgeving omvat in Finland drie sectoren, wat een goedwerkende taakverdeling vereist. We hebben ook samenwerking met de private sector nodig vermits de verandering in de werkomgeving verbonden is met de veranderingen in verschillende biotopen en in de bebouwde omgeving. Er moet informatie worden verstrekt om politieke en administratieve beslissingen te steunen. Die informatie moet worden verspreid over de verschillende takken van de administratie en worden opgenomen in een nationale klimaatstrategie.

Het is nodig dat de staat de culturele omgeving controleert. De informatie zal worden verworven door verdere gegevens over de toestand en de staat van bewaring van de sites toe te voegen aan de bestaande indexen en registers. Informatie over de gevaren van het klimaat (overstromingen, toenemende wind, neerslag enz.) zou moeten worden opgenomen in de verschillende fases van de planningprocedures voor het gebruik van het land. Er zou ook informatie moeten worden voorzien voor de actoren in de sectoren van het vastgoed en de bouw.

De energie- en de klimaatpolitiek beïnvloeden de omgeving door het toezicht op het gebruik van het land en de bouw. De klimaatstrategie van Finland onderstreept een toegenomen gebruik van hernieuwbare energiebronnen en een verbeterde energie-efficiëntie. Wanneer hernieuwbare energiebronnen worden uitgebreid, moet de impact worden onderzocht van windenergiecentrales en windenergieparken op de culturele omgeving. De verdichting van de stedelijke structuren als een van de maatregelen om de klimaatverandering te matigen vormt een andere uitdaging.

De verwarming van de gebouwen vertegenwoordigt 23% van het energieverbruik in Finland. Voorwaarden voor energie-efficiëntie golden tot dusver enkel voor nieuwe gebouwen en projecten en voor grote herstellings- en renovatiewerken. Binnen de Europese Unie en op nationaal niveau worden echter middelen gezocht om het energieverbruik van de bestaande bouwinventaris te verminderen. Het is nodig dat de methodes om het energieverbruik te verminderen, worden verbeterd zonder de historische waarde van de gebouwen in gevaar te brengen.

Het onderzoek zou de culturele aanvaardbaarheid van de genomen maatregelen in overweging moeten nemen, samen met de toepassing van natuurwetenschappelijk onderzoek op de vaste aard van de culturele omgeving. De centrale uitdaging voor de administratie van het cultureel erfgoed zal erin bestaan de sociaalpsychologische impact van de klimaatverandering te onderkennen en de invloed ervan op de menselijke waarden in te schatten.