Klimaatverandering en de kwetsbaarheid van het cultureel erfgoed - een Zweeds pilootproject

STEFAN NILSSON, EVA SVENSSON, LARS NYBERG, MONICA FJAESTAD
Cultural Landscape Consultant; Karlstad University, Zweden; Swedish National Board of Antiquities

Het cultureel erfgoed is in het lopende debat over de klimaatverandering tot dusver in het verdomhoekje beland. En dit ondanks het feit dat de klimaatverandering een belangrijke impact zou kunnen hebben op het cultureel erfgoed, door bv. overstromingen, schimmel, verrotting en erosie. Bovendien bestaat er vandaag een sterke trend om gebieden nabij de waterkant te gebruiken voor huisvesting, ondanks het gevaar van het stijgende waterpeil en het inherente risico van overstromingen.
Dit project concentreert zich op twee aspecten van de problematiek rond het cultureel erfgoed en de klimaatveranderingen binnen een gebied in Zweden: 1) het in kaart brengen van mogelijke toekomstige waterniveaus in verband met sites met culturele relicten, zoals nederzettingen en graven, om de mogelijke bedreigingen voor het cultureel erfgoed te identificeren; 2) de analyse van de menselijke keuze voor een nederzetting doorheen de eeuwen, waarbij het verleden wordt vergeleken met het heden en, om de traditionele kennis te laten bijdragen tot de stedelijke planning. Het studiegebied omvat het district van Värmland in het westen van Zweden. Gegevens over mogelijk overstromingsgevaar, inclusief waterniveaus, zijn beschikbaar op basis van studies in opdracht van de Zweedse regering. Via Het Zweeds Nationaal Bestuur voor Oudheden (Riksantikvarieämbetet) kunnen de data over de culturele relicten uit prehistorische en vroege nederzettingen en graven digitaal worden opgevraagd. Een gelijklopend project bestudeert de locaties, de bouw en de verwarmingstechnieken van residentiële woningen uit de 18de en de 19de eeuw. De resultaten ervan zullen worden gebruikt om de keuzes voor bepaalde nederzettingsvormen in het verleden te illustreren en te vergelijken met het heden.